Ragnar Granit

Dzisiaj mija 17 lat od śmierci Ragnara Granita - fińskiego neurobiologa i laureata nagrody Nobla. Granit ukończył kierunek medyczny na Uniwersytecie w Helsinkach, gdzie następnie został profesorem fizjologii. W trakcie Wojny Zimowej ze Związkiem Radzieckim musiał wyemigrować do Szwecji, gdzie spędził resztę swojego życia. Główne obszary zainteresowań naukowych Ragnara obejmowały układ wzrokowy oraz nerwową kontrolę skurczów mięśni. W 1967 otrzymał on wraz z Haldanem Hartlinem i Georgem Waldem Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii za odkrycia w zakresie fizjologicznych i biochemicznych mechanizmów przetwarzania informacji wzrokowej. W sieci dostępny jest jego wykład z uroczystości wręczenia nagrody, zatytułowany: "Development of retinal neurophysiology". Imieniem Granita nazwany został Instytut Inżynierii Biomedycznej na Politechnice w Tampere.

Franz Joseph Gall

Dokładnie 250 lat temu urodził się Franz Joseph Gall, austriacki neuroanatom i fizjolog. Zasłynął on jako twórca frenologii - dyscypliny, która opisywała związek pomiędzy kształtem czaszki człowieka, a jego osobowością. Poszukując mózgowych ośrodków różnych procesów pychicznych i cech charakteru, Gall stwierdził, iż mogą one być skorelowane z kształtem czaszki. Jego hipoteza oparta była na obserwacjach i pomiarach czaszek wielu członków jego rodziny, przyjaciół i uczniów. Na podstawie tych pomiarów Gall stworzył mapę topograficzną mózgowych ośrodków różnych cech i zachowań, takich jak, na przykład, nadzieja, miłość rodzicielska, czy pewność siebie. Koncepcja Galla zakładała, że wszystkie cechy charakteru są wrodzone i zależą od tego, jak rozwinięte są ośrodki mózgowe sterujące nimi. Dzięki temu charakter i zdolności człowieka można było stwierdzić badając wyłącznie kształt jego czaszki.

Dziś już frenologia nie jest traktowana jako nauka, lecz tylko i wyłącznie jako ciekawostka historyczna, chociaż bywa omawiana na zajęciach z psychologii osobowości czy różnic indywidualnych. Gall jednak miał trochę racji, obecnie bowiem wiemy, iż wiele funkcji poznawczych ma swoje, precyzyjnie zlokalizowane ośrodki mózgowe. Dobrym tego przykładem są chociażby ośrodki mowy, zlokalizowane u większości osób w lewej półkuli mózgu w tzw. polach Broki i Wernickego. Nikt jednak nie szuka już w mózgu ośrodków waleczności, destruktywności czy żądzy posiadania, a tym bardziej nie szuka ich w guzach i zagłębieniach czaszki.

Carl Rogers

Dziś mija 21 rocznica śmierci Carla Rogersa, amerykańskiego psychologa i psychoterapeuty. Rogers zajmował się przede wszystkim psychologią osobowości, gdzie był zwolennikiem podejścia humanistycznego. Jest to podejście fenomenologiczne, stawiające w centrum człowieka i jego potrzeby. Ważnym pojęciem stworzonym przez Rogersa jest samoaktualizacja, czyli tendencja organizmu do urzeczywistniania jego potencjalnych możliwości, związana m.in. z poczuciem niezależności od innych i swobodą ekspresji. Według niego każdy człowiek posiada potrzebę pozytywnej oceny, a od stopnia jej zaspokojenia zależy jego późniejsze funkcjonowanie. Jeżeli inni ludzie (np. rodzice) akceptują nas tylko wtedy, gdy zachowujemy się zgodnie z ich oczekiwaniami to wytwarzają w nas tak zwane warunki własnej wartości. Te warunki wartości decydują później o akceptacji różnych doświadczeń życiowych, mogą prowadzić do nieprzystosowania się jednostki do świata i stanów lękowych związanych z niską samooceną. Dla takich nieprzystosowanych osób Carl Rogers stworzył program terapeutyczny, którego celem jest wytworzenie u klienta bezwarunkowej akceptacji samego siebie, nauczenie go kontaktu z własnym doświadczeniem i przesunięcie źródła oceny z zewnętrznego na wewnętrzne. Terapia Rogersa jest skoncentrowana na kliencie i niedyrektywna, czym różni się od wcześniej stosowanego podejścia psychodynamicznego.
Więcej informacji o Carlu Rogersie można znaleźć na stronie jego córki Natalie.

Max Nonne

147 lat temu w Hamburgu urodził się Max Nonne - niemiecki neurolog. Badał on przede wszystkim wpływ syfilisu na ośrodkowy układ nerwowy, szukał także białkowych znaczników różnych zaburzeń w płynie mózgowo-rdzeniowym. Jednak Nonne najbardziej zasłynął z tego, iż był jednym z czterech lekarzy, którzy zostali poproszeni o zbadanie Lenina niedługo przed jego śmiercią.

Theodor Schwann

Dokładnie 126 lat temu zmarł Theodor Schwann - niemiecki fizjolog, cytolog i histolog. Spośród wielu osiągnięć tego badacza w różnych dziedzinach biologii, najbardziej znane jest odkrycie przez niego komórek budujących osłonki mielinowe w obwodowym układzie nerwowym, nazwanych zresztą od jego nazwiska komórkami Schwanna.